Đăng Long Du - Nhìn người, rồi mới nhìn sản phẩm

Con đường “nhảy vào” thủ công

Trước khi có Đêm Trắng Home và Bách Tác Space, mình làm marketing trong lĩnh vực bất động sản. Trong quá trình làm việc, mình nhận ra một điều khá rõ: người Việt đang rất muốn có những sản phẩm nội thất chất lượng, mang bản sắc Việt - chứ không phải những món đồ nhập khẩu vô danh.

Ý nghĩ đó cứ lớn dần, rồi mình bắt đầu làm Đêm Trắng Home, một thương hiệu nội thất từ mây tự nhiên, dành cho người Việt.

Nhưng càng làm, mình càng gặp nhiều người làm thủ công ở các chất liệu khác. Các bạn ấy rất giỏi, rất tâm huyết, nhưng lại thiếu đầu ra. Sản phẩm đẹp vẫn khó đi được đường dài, nếu không có thị trường.

Vậy là, mình “nhảy vào” lần nữa. Và Bách Tác Space ra đời từ chính trăn trở đó.

Bách Tác Space: Phải là “Chợ”, không phải “Gallery”

Trong suy nghĩ của mình, một thương hiệu thủ công muốn gọi là “sống” thì phải tồn tại ít nhất 10 năm.

Vì vậy, ngay từ đầu, mình không muốn Bách Tác Space là gallery trưng bày đẹp hay không gian “đậm nghệ thuật” nhưng chỉ để chụp ảnh. Nó phải là một nơi có giao dịch, có người mua - người bán, có sự vận động thật. Một kiểu “chợ”, nhưng là chợ của những sản phẩm thủ công tử tế.

Cái tên lấy cảm hứng từ Cục Bách tác thời Lê sơ, nơi tập trung những người thợ thủ công giỏi nhất, chuyên làm đồ cho cung đình vua chúa. Mình giữ tinh thần đó, nhưng thêm chữ “Space” để nó thuộc về hiện tại.

Nhưng cuối cùng, bài toán ban đầu mình đề ra vẫn là sản phẩm thủ công được tiêu thụ, được đưa tới tay người tiêu dùng. Vậy nên mình luôn phải tập giữ sự dung hoà giữa nghệ thuật và thương mại. Sản phẩm tại Bách Tác phải có tính hiện đại, tính ứng dụng để được dùng thật, không chỉ để ngắm.

Nhìn người, rồi mới nhìn sản phẩm

Khi làm việc với các thương hiệu thủ công, mình thường nhìn vào người làm ra sản phẩm trước. Cách họ nghĩ, cách họ làm việc, cách họ nói về sản phẩm - tất cả đều sẽ đi vào món đồ họ tạo ra.

Còn về sản phẩm, mình hay đi ngược: nghĩ công năng trước, rồi mới hỏi nó trông như thế nào. Ví dụ, một chiếc ghế mây trước hết phải ngồi thoải mái. Sau đó mới đến chuyện nó đẹp như thế nào. Và cái đẹp đó cũng phải đủ linh hoạt để đặt ở nhiều không gian, dùng trong nhiều hoàn cảnh khác nhau.

Điều này cũng tương tự khi mình chọn đối tác đồng hành trong các phiên chợ, workshop thủ công do Bách Tác Space tổ chức. Với TimTay, nhân duyên cứ nối dài từ phiên chợ này đến phiên chợ khác, rồi mình cũng thành khách hàng lúc nào không hay.

Không phải style thường ngày nhưng với mình, đồ TimTay mặc thoải mái, mấy chi tiết thêu tay làm mọi người cũng “để ý” mình hơn. Chắc do mặc vào trông mình cũng “art” hơn, ngầu hơn xíu. Nhưng chủ yếu là mình không thích những thứ quá phức tạp, những chi tiết này không quá lớn, không quá sặc sỡ, nên mình có thể mặc trong nhiều dịp, ở nhiều nơi. Không cần phải suy nghĩ quá nhiều.

Thứ “ngấm” vào máu

Trước khi bắt đầu Đêm Trắng Home, tụi mình đã xác định vài năm đầu sẽ… “te tua”.

Và tụi mình bù lỗ thật, trong gần 3 năm, phải từ năm thứ 5 trở lên mới dần phát triển. Để khách hàng hiểu đồ mây là như thế nào, thích và đưa món đồ mây đó vào nhà của họ là cả một quá trình rất dài. Vậy nên đi được 10 năm chỉ mới là “bình thường” trong ngành thủ công.

Còn với Bách Tác Space, có những khi không ra được hàng, bán chậm quá. Mình chỉ buồn vì đã hứa với các bạn là sẽ đẩy hàng đi, mà chưa làm được. Ngoài ra trong ngành này, việc đạo nhái, chạy theo xu hướng là rất dễ. Nhưng nếu chọn cách đó, bạn cũng sẽ chỉ dừng lại ở mức copy.

Vì thế với mình, để một thương hiệu thủ công tử tế thực sự chạm tới mọi người, tồn tại lâu dài và phát triển, đạo đức trong sản phẩm phải là thứ không thể thiếu.

Có những thứ không thể giải thích được, ví như cách giữ đạo đức doanh nghiệp. Với mình, nó như đã “ngấm vào máu”, mình chỉ làm theo hướng xác định từ đầu, không thể làm khác được.

Niềm vui nhỏ giữ mình ở lại

Con đường nào cũng có khó khăn. Làm về sản phẩm thủ công sẽ luôn là bài toán cân đối giữa nghệ sĩ tính và thực tế. Không chỉ là bài toán vật liệu, chi phí, mà cả chuyện giữ người. Các bạn trẻ lên thành phố lập nghiệp, nghề thủ công ngày càng khó tìm người nối.

Nhưng đã có kế hoạch và dự tính từ trước, nên mình cũng không quá bất ngờ với những khó khăn vài năm đầu. Và việc hiện tại là cứ đi tiếp, cứ tập trung làm tốt những thứ đang làm thôi.

Hơn hết, hành trình này cho mình nhiều niềm vui riêng: có khi là Bách Tác Space đưa được vài món đồ và câu chuyện đến với khách hàng. Có khi là từ một khách hàng, họ quay lại, rồi dần trở thành bạn bè, có khi là bạn nhậu, có thể đi uống cùng nhau được luôn.

Đồ mây thì ông bà, ba mẹ mình đã từng xài, mà mình chưa bao giờ thật sự cảm nhận nó. Chưa hiểu thì sao mà thương, sao mà muốn đem về nhà.